Wie was Petrucci?

Ottaviano de Petrucci was een Italiaan en betrokken bij het eerste gedrukte muziekboek.

Deze naam, Petrucci, kwam ik voor het eerst tegen toen ik op zoek was naar een digitale bron van bladmuziek. Zoek maar op Petrucci Library en je vind een mega website met heel veel bladmuziek van de oude componisten. Je kunt zoeken op bijvoorbeeld periode of componist en je kunt er nog veel meer! Nee, dit is geen steunbetuiging aan de website, maar blij ben ik er zeker wel mee!

De Petrucci (1466-1539) was een drukker in Venetie en was betrokken bij het eerste gedrukte boek, dat bestond uit losse drukletters en druktekens. Er zijn voor de eerste druk van dat boek ‘Harmonice Musices Odhecaton’ in 1501 wel enkele drukken gemaakt van muzieknotatie, maar die werden gedrukt met houtblokken, een techniek die sinds het begin van de zestiende eeuw niet meer gebruikt werd.

Harmonice Musices Odhecaton was daarmee gelijk de eerste bundel met meerstemmige muziek. Vertaald betekent de naam ‘Honderd harmonische (meerstemmige) liederen. Maar, de bundel bevat er echter 96. In 1502 en 1504 zijn nog volgende delen gedrukt. Het bevat liederen uit de periode 1470 – 1500. Hier vind je een goede druk uit die periode.┬á22 jaar na de eerste druk had de Petrucci 59 boekwerken gemaakt, inclusief de herdrukken. Dit betrof zowel instrumentale als vocale muziek.

Petrucci was een perfectionist. Zijn werk stond bekend als accuraat, helder, en heel mooi vervaardigd. De muziekdruk met los zetsel werd door Petrucci in drie lagen gemaakt. De eerste laag is de notenbalk, de volgende lagen zijn de tekst en de noten zelf. Conculega’s van Petrucci waren lang niet zo verfijnd aan het werk. Het werd veelal scheef gedrukt. Echter, deze manier van muziekdrukkunst was tijdrovend. Nog geen 50 jaar later waren de drukkers bezig met een enkele druk voor een pagina. Het papier hoefde niet drie keer onder de pers. Dit zie je bijvoorbeeld terug in de boeken van Monteverdi. Elk stukje is los, de notenbalken waren versnipperd en elke losse noot had zijn eigen stukje notenbalk. Zie de afbeelding hieronder.

Muziekdrukkunst monteverdi

Bronnen: Grout en Palisca 1988, Negende druk 2008, Geschiedenis van de westerse muziek.
Afbeelding: IMSLP.org

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *